ایرانی ها معتقد بودند که عواملی نظیر سردی ، گرمی ، گرسنگی و تشنگی ، عفونت و   کثافت ، اضطراب و زیاده روی در عادات ناپسند از جمله عوامل بیماریزا هستند همچنین خون سهم عمده ای در انتشار بیماری دارد؛ از جمله بیماریهایی که در اوستا برشمرده شده : تب ، سردرد ، تب و لرز، پیس ، کچلی ، آماس و ورم ، سوختگی ، شکستگی ، سقط جنین ، بیماریهای زنان ، اختلالات مغز و حواس و سرما خوردگی است .

نحوۀ پیشگیری و ضد عفونی هم در میان ایرانی ها جالب است ؛ مثلاً در مواقع بیماریهای واگیردار، بیماران را از افراد سالم جدا می کردند . محل خواب و خوراک بیمار هم جدا می شد و بعد از اینکه بهبود می یافت خود را می شست و با گیاهان و صمغ های خوشبو که در آتش می ریختند بخور می داد . از روشهای ضد عفونی ، دود دادن ، بخور، مومیایی ، خوشبو داشتن اماکن و استفاده از نور خورشید بود .

به طور کلّی عوامل پلشت بر و ضدعفونی کننده 2 دسته بودند : 1- عوامل فیزیکی مثل آفتاب ، آتش ، سرما و ... 2- عوامل شیمیایی مثل سداب ، اسفند ، صندل ، کندر، عود ، چوب انار و ...

بهداشت عمومی در مرتبه ای عالی در آیین زرتشت قرار داشته ؛ به عنوان مثال ، شخصی که از ظرفی آب می خورد نباید شخص دیگری از ظرف او آب می خورد . آلودن آتش ، آب ، خاک و گیاه ، ممنوع بوده ؛ مثلاً اگر زمین های زراعتی به مردار حیوان یا لاشۀ انسانی آلوده می شد نباید یکسال در آن هیچ زراعتی صورت می گرفت تا در اثر تابش آفتاب ، پاک و قابل کشت بشود. علاوه بر آب و آفتاب ، آتش هم جزء پاک کننده ها و قابل احترام بود . در مورد احترام به آب ، هرودوت ، مورّخ یونانی می نویسد : ایرانیان در رود قضای حاجت نمی کردند ، آب دهان نمی انداختند ، در آن دست نمی شستند و نمی گذاشتند کسی چنین کارهایی بکند و رود را بسیار محترم می شمردند . این خود نشانگر این است که انجام این اعمال در یونان مرسوم نبوده که نقل این مطالب برای هرودوت اهمیت یافته .

در مورد آب ذکر این نکته ضروری است که اصلاً آب درمانی یکی از شیوه های درمان بوده و در وندیداد آمده که داروی ترکیبی خاصی که آب از ارکان اصلی آن بوده برای باروری ، شیردهی زنان ، افزودن شیر و چربی حیوانات گله به کار می رفته . در اوستا و بندهش ، 17 نوع آب شمرده شده : رطوبتی که روی گیاهان است ، آبی که از کوهستانها می آید ، آب باران ، آب راکد ، آب منی (اسپرم ) ، ادرار و بزاق ، آبی که در پوست است ، اشک ، عرق ، روغنی که در گوسفندان است و در دو جهان مورد درخواست است . آبی که در پیوستگی و جفت گیری جهان حیوانات و انسان تشکیل شده ، خون ، آبی که در زهدان گوسفندان و مردمان است و بچه را می پروراند ، آبی که زیر تنۀ گیاهان است ، آبی که با گیاهان آمیخته و شیر گوسفندان و زنان .

بطور كلي حچامت يك روش درماني بدون عوارض جانبي است و اگر به صورت تخصصي ازآن استفاده شود برتري هاي فراواني نسبت به روشهاي درماني جاري مانند مصرف داروهاي شيميايي و جراحي دارد مزيتهاي درماني با حجامت را مي توان بطور خلاصه بدين شرح بيان كرد:

حجامت اصطلاحا به روشي از خونگيري اطلاق مي شود كه جهت درمان بعضي از بيماريها بكار مي رود و در طب سنتي نيز به عنوان ركن درمان به حساب مي آيد در زبان علمي از حجامت با عناوين زير ياد مي شود (scarification Wetcupping. Bloodletting. Drycupping) البته با توجه به مفاهيمي كه ازديدگاه اسلام به دست مي آيد واژه هاي نامبرده كامل نيستند.

تلاش علمي براي توجيه حجامت ، درجهان شروع شده است و تاليفاتي دراين زمينه منتشرگرديده است .کتابهای حجامت ازدیدگاه اسلام تالیف استاد حسین خیراندیش وطب اسلامی گنجینه سلامتی تالیف دکتر رضا منتظر از تالیفات انتشار یافته در ایران است که نتیجه سالها تلاش همه جانبه محققین ایرانی می باشد . كتاب حجامت يك روش درماني آزموده شده،حاصل پژوهشي است كه آقاي (دكتر يوهان آبله)در كشور آلمان انجام داده است كتاب(cupping therapy)حاصل مطالعات آقاي دكتر(Likay chirali)است كه در كشور امريكا انجام شده است ،مركز تحقيقات طب جايگزين در ايالت نيويورك نيز مشغول فعاليت پيرامون حجامت است .

در منابع طب اسلامي وطب سنتي، حجامت به عنوان يكي ازاركان مهم درمان ذكرگرديده است وبيماريهاي گوناگوني را درمان مي كند

و به صورت اختصاصي در منابع طب اسلامي به شكل پيشگيرانه درمان همه بيماريها شمرده شده است و در مورد بيماريهاي خاص درمان تمامي بيماريهاي ناشي از غلبه خون گفته شده است . تاكنون موسسه تحقيقات حجامت ايران و شعب مختلف آن طي پژوهشهاي مستمر بر روي بيش از پانصد هزار بيمار تعداد 157نوع بيماري را درمان نموده اند كه تعدادي از آنها به قرار زير ميباشد:

اين موضوع نيز حاكي ازدانش وآگاهي اندك مسئولان انتقال خون ،پيرامون ابعاد حجامت است .طبق توصيه سازمان جهاني بهداشت، اگر خراشي آلوده ومشكوك بر روي بدن فردي مشاهده شود،بهتر است تا شش ماه از او خون گيري بعمل نيايد،زيرااحتمال آلودگي به بيماري هاي خوني در وي وجود دارد.واضح است كه مابين اين توصيه وحجامت استريل و بهداشتي تفاوت غير قابل انكاري وجود دارد.آري ما نيز معتقديم اگر وسائل حجامت آلوده باشد،احتمال سرايت بيماريهاي خوني وجود دارد،ولي وقتي فرد توسط پزشك و بارعايت استانداردهاي پزشكي وبوسيله وسايل استريل ويكبارمصرف حجامت مي شود،ديگر دليلي براي آلودگي خون باقي نمي ماند. نكته جالب اينجاست كه اگراين استدلال را بپذيريم، تقريبا هيچ كس نمي تواند خون اهدا كند، زيرا 99%مراجعين به انتقال خون درطي ماههاي قبل از اهداي خون،دچار زخم بدن وخراش ناشي از آرايشگاه رفتن واعمال جراحي ودندان پزشكي و…... بوده اند ونبايد خون بدهند.  

تمامي بزرگان طب سنتي ايران از حجامت به عنوان يكي از اركان مهم درماني ذكر كرده اند محمد ذكرياي رازي در كتاب  (الحاوي)شيخ الرئيس ابوعلي سينا در كتاب( قانون در طب ) سيد اسماعيل جرجاني در كتاب( ذخيره خوارزمشاهي)  و عقيلي خراساني در كتاب(خلا صه الحكمه في مجمع الجوامع )به شيوه گسترده اي پيرامون حجامت و كاربرد آن در درمان صحبت كرده اند و از حجامت براي درمان بيماريهاي فراگير و مهمي مانند سكته قلبي ،ماليخوليا،سردردهاي ميگرني و بخشي از بيماريهاي پوستي بهره مي گرفته اند.